SENDİKAL EĞİTİM SEMİNERİ
TGS GENEL BAŞKANI İPEKÇİ:
''KANUNLAR, DEMOKLES'İN KILICI GİBİ
BAŞIMIZIN ÜSTÜNDE SALLANIYOR''

(10 Temmuz 2010)

     Türkiye Gazeteciler Sendikası olarak Avrupa Komisyonundan sağlanan mali destek çerçevesinde, Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ) ile ortaklaşa düzenlediğimiz "Türkiye'de İfade Özgürlüğü: Değişim için gazeteciler sendikasının güçlendirilmesi" başlıklı 20 aylık projenin 4. etkinliği olan "Sendikal Eğitim Semineri"ni İstanbul'da gerçekleştirdik.
     Genel Başkanımız Ercan Sadık İpekçi, seminerin açılış konuşmasında, Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın 10 Temmuz 1952 yılında kuruluşundan bu yana geçirdiği süreci anlattı ve uluslararası belgelerde gazetecinin tanımı ile sendikal faaliyetler konulardaki düzenlemeler hakkında bilgi verdi.
     Gazetecinin gerçeği araştırdığını ve halkın gerçeği öğrenme özgürlüğüne saygı duyarak mesleğini yerine getirmesi ve bu kapsamda başta hükümetler olmak üzere başka organların müdahalesini reddetmesi, karşı koyması gerektiğini vurgulayan İpekçi, şunları söyledi:
     ''Sendikal hak ve özgürlükler ile basınla ifade özgürlüğü alanında mücadele verdik. Onurlu mücadelelerle bugünlere geldik. Bundan sonra da yeni kadrolarla bu çizgiyi devam ettirileceğiz. Faaliyetlerimizi sürdürürken hiçbir zaman siyasi iktidarların veya kimi siyasi görüşlerin etkisi altında ya da onların yönlendirmesi doğrultusunda hareket etmedik. Her zaman bağımsızlığını siyasi iktidarlara karşı korumayı başardık. Bu, sendikanın üyelerinden aldığı güçle oldu."
     Türkiye'de mesleklerini yaptıkları için 47 gazetecinin tutuklu olarak yargılandığını vurgulayan İpekçi, ''Bu arkadaşlarımız, meslektaşlarımız işlerini, mesleklerini iyi yaptıkları için cezaevlerindeler. Bu yargılanma süreci gazetecilerin hayatlarını çalıyor. Herkes, gazeteciler, siyasi iktidar, parlamento, partiler, yargıçlar, bu durumun, yaşanılan acının bilincinde olmalı, bu soruna çözüm bulmanın mücadelesi içinde olmalıdır'' dedi.
     Cezevinde bulunan gazetecilerin adlarını tek tek okuyan İpekçi, toplumun ''kanayan yarası'' haline gelen bu konudaki yasal düzenlemeler dolayısıyla çok sayıda gazeteci hakkında devam eden davalar bulunduğunu kaydetti.
     "Kanunlar ve yargılamalar Demokles'in kılıcı gibi başımızın üstünde sallanıyor" diyen İpekçi, şöyle devam etti:
     ''Basın özgürlüğü için, özgür gazetecilik için meslek dayanışması gösterilmeli, mücadele edilmelidir. Bu amaçla tutuklu gazetecilerin salıverilmesi için imza kampanyaları düzenledik, sorunu uluslararası boyutlara taşıdık. Günümüzün en önemli sorunu basın özgürlüğü ve örgütlenme konusudur. Herkes cezaevine girdiği zaman seslenecek kimse de kalmayacak.''
     Anayasa değişikliği konusuna da değinen İpekçi, ''iktidarın gölgesindeki yargı''nın bağımsızlığından söz etmenin mümkün olmadığını ve yeni düzenlemenin bunu daha da geri düzeye taşıdığını vurguladı.
     Yargı bağımsızlığı olmadan örgütlenmenin, grevin, genel ve dayanışma grevinin işlevinin gerçekleştirilmesinin zorluklarına dikkati çeken İpekçi, Sabah Gazetesi, ATV ve dergi grubunun da içinde bulunduğu Turkuvaz Grubu'nda grev sürecinde yaşanılan ve greve çıkanlara yönelik hukuk dışı uygulamalarla konuya açıklık kazandırdı. İpekçi, ''Bu çerçevede bu değişikliklere 'evet' dememiz mümkün değil'' diye konuştu.
     İpekçi, 10 Temmuzlar'ın TGS ve gazeteciler için önemine dikkati çekerek, ''Sendikacılık tarihi ve geçirilen aşamalarla bulunulan nokta çok iyi bilinmelidir. Geleceği örgütleyebilmek için, sendikacılığın daha iyi süreçlere getirilebilmesi için bu gereklidir'' diye konuştu.

-ORHAN ERİNÇ-

     TGS'nin önceki başkanı ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Orhan Erinç de konuşmasında gazetecilerin örgütlenmesi ve iş kolunda sendikacılığın daha iyi aşamalara ulaşabilmesi için herkesin bilinçli hareket etmesinin önemini anlattı.
     Türkiye'de ''çok partili yaşama geçildiğini, ancak demokrasiye geçilemediğini'' belirten Erinç, Anayasalardaki sınırların gerçekleştirilmesine yönelik çabaların bunda önemli etken olduğunu söyledi.
     TGS'nin 50 yıllık üyesi olduğunu ve çeşitli kademelerinde yöneticilik yaptığını hatırlatan Erinç, ilk toplu iş sözlemesinden yararlananlardan biri olduğunu belirtti.
     Günümüzde ''Türkiye'de ifade özgürlüğü''nden politikacıların söz edebildiğini, ancak gazeteciler ve hukukçuların bu görüşte olmadığını vurgulayan Erinç, kayıtlarda 28 bine yakın gazetecinin olduğunun görüldüğünü, ancak sendikaya üye olabilecek koşullara sahip olanların sayısının ise 2 bini aşmadığını ifade etti. Fiilen gazetecilik yapmalarına rağmen çok büyük bir kesimin hukuken gazeteci kapsamında yer almadığına dikkati çeken Erinç, ''Bu da, bu çalışanların haklarını alamadıklarını, sömürüldüklerini ortaya koyuyor'' şeklinde konuştu.
     İş yasalarındaki düzenlemeler için çaba gösterilmesinin önemini vurgulayan Erinç, bunun için gazetecilerin, örgütlerin ve sendikanın çaba göstermesine ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
     Erinç, geçmişte genel yayın yönetmenlerinin kendilerini işverenin temsilcisi olarak görmediklerini, bu nedenle TGS'nin mücadelelerine ve toplu sözleşme süreçlerine işçinin yanında katıldığını anlattı.
     12 Eylül hukuku, sendikasızlaştırma ve taşeronlaşma sonucu işkolunda kastlar oluştuğunu, dolar ve eurolarla yüksek miktarda ücret alanlarla, asgari ücret ve bunun biraz üstünde çalışan kesimlerin yaratıldığını anlatan Erinç, ''Türkiye'de, gazetecilik işkolunda sendikalaşmanın önündeki en büyük engellerden biri de budur'' dedi.

-PAMELA MORİNİERE-

     Avrupa Gazeteciler Federasyonu'ndan (EFJ) uzman Pamela Moriniere de ''Türkiye'de ifade Özgürlüğü'' etkinliği kapsamında TGS ile ortak dördüncü ve son semineri düzenlediklerini, ayrıca bu alanda iki kitabın da hazırlanacağını belirtti.
     EFJ için TGS ile çalışmanın son derece önemli olduğunu vurgulayan Moriniere, Türkiye'de gazetecilik işkolundaki ve basın özgürlüğü konusunu yakından takip ettiklerini, hapiste olan gazeteciler nedeniyle endişe taşıdıklarını söyledi.
     Moriniere, herkesin sendikaya üye olma hakkı olduğunu eklediği konuşmasında, ''Avrupa İnsan Hakları sözleşmesinin 12. ve Avrupa Temel Haklar Sözleşmesinin 11. maddesi bunu açıkça ortaya koyuyor. Herkesin sendikaya katılma hakkı bulunuyor. Her gazetecinin sendikaya katılabilme yetisinin olması gerekiyor'' dedi.
     Etkinliklerle Avrupa'daki sendikaların çalışmaları ve tecrübeleri paylaşmak, farkındalık yaratmak ve özellikle genç gazeteciler arasındaki sendikalaşmaya yönelik isteksizliği gidermeyi amaçladıklarını anlatan Moriniere, ''Bizler, basın özgürlüğünü ve sendikalaşmanın gazeteciler için gerekli olduğunu savunuyoruz'' dedi.

-NAİL GÜRELİ-

     Seminer dizisinin ilk oturumunda, TGS’nin önceki başkanlarından Nail Güreli de "Türkiye'de gazetecilerin sendikal örgütlülüğü, kazanımlar ve kaybedilenler" konusunu ele aldı.
     Güreli, 12 Eylülün ardından Türkiye'de sendikasızlaştırmanın başladığına dikkati çektiği konuşmasında, örgütlenme ve dayanışmanın gerekliliğinin önemine değindi.
     Nail Güreli, bazı kesimlerin sendikacılık döneminin sona erdiğini öne sürdüğünü, ancak yine o kesimlerin sömürünün sona erdiği konusunda ise sessiz kaldığını ifade ederek, sömürü devam ettiği sürece sendikacılığın da sendikal hareketin de var olacağını vurguladı.
     Günümüzde de sendikacılık konusundaki aldatmacanın sürdürüldüğünü vurgulayan Güreli, grev hakkı olmadan toplu sözleşme hakkından bahsedilemeyeceğini kaydederek, şöyle devam etti:
     "TGS önemli atılımlar yapıyor, iyi çalışmalar gerçekleştiriyor. Eskiden, insanı, 'düşünen yaratık' olarak ifade ederlerdi. Şimdi, 'insan örgütlü yaratık'tır. Mutlaka örgütlenmek, dayanışma içinde olmak gerekir. Yasal düzenlemeler çok eksik. Grev hakkı var, ama bir labirent gibi, bir sürü işlemleri geçerek grev yapmak mümkün.
     Sabah'ta bunun acı örneğini yaşadık. 10 arkadaşımız grevi sürdürdü. Grev sürecinde işten çıkarılmaları yasak olduğu halde, işten çıkarıldılar. Böyle bir yasasızlık hükmü sürüyor. Taşeronluk önemli bir sorun. Tüm bunlarla örgütlü bir biçimde, hazırlıklı olarak mücadele etmek gerekir. Türkiye'de sendikacılık zor. Uluslararası dayanışma büyük önem kazanıyor."

-SENDİKAYA ÜYELİK VE YASAL KOŞULLAR-

     Daha sonra İngiltere’deki Ulusal Gazeteciler Sendikası’ndan Caroline Holmes, “Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın Örgütlenmesi ve Üye Kaydetmesi İçin Eğitim Kursu’’ verdi. Kursta “Sendikal örgütlenme nedir?”, “İşyeri profilinin çıkarılması”, “Sendikaya Niçin Katılmalı?” ve “Yeni Üyelerin Alınması’’ başlıkları altında interaktif çalışma gerçekleştirildi.
     TGS Hukuk Danışmanı Avukat Güven Ergin de seminerde, “Türkiye’de sendika üyeliği için yasal koşullar’’ konusunda bilgi verdi. Ergin, sendikalı olmanın gereklerini, üyelik için yapılması gerekenleri, üyelerin yükümlülüklerini ve bu konudaki hukuki düzenlemeleri anlattı.
     İlk günün son oturumunda “örgütlenme stratejisi geliştirilmesi” alanında grup çalışması yapıldı.